Türk Edebiyatının ulu çınarlarından olan Memduh Şevket Esendal, ölümünün 60. yıl dönümünde memleketi Çorlu'da kendi adını taşıyan tiyatro salonunda düzenlenen sempozyumda anıldı.
Baysan'dan Yeni Tiyatro Salonu Müjdesi
Çorlu Belediyesi ve Özel Trakya Kolejinin işbirliğiyle düzenlenen sempozyuma çok sayıda edebiyatsever katıldı. Sempozyumun açılışında söz alan Çorlu Belediye Başkanı Ünal Baysan, "Günümüz Türk toplumunda insanlar legal veya kanunsuz bir yaşam tarzı seçebilirler. Unutmamak gerekir ki toplumun geleceğinin yönlendirilmesinde sanat ve edebiyatın büyük önemi vardır. Sanat ve edebiyat ülkenin düşünsel yapısı ve geleceğiyle ilgili bir özgürlüğü temsil etmektedir. Bugün Memduh Şevket Esendal'ı ölümünün 60. yıldönümünde saygıyla anıyoruz. Biz Çorlu Belediyesi olarak 2 yıl evvel belediye meclisimizin oybirliğiyle karar verdiği üzere tiyatro sahnemize; Çorlu'da doğmuş, ülkemizin en zor yıllarında büyük mücadeleler vermiş önemli edebiyatçımız Memduh Şevket Esendal'ın ismini vermiştik. Bu etkinliği Memduh Şevket Esendal'ı Çorlu halkı ve gençlerimize tanıtmak, onu ölümsüzleştirmek adına düzenledik. Memduh Şevket Esendal Türkiye'nin hasta adam olarak nitelendirildiği, kurtuluş savaşının yaşandığı yıllarda Bakü temsilciliği (elçiliği) yaparken ülkeye ve kurtuluş savaşına büyük katkılar sağlamıştır. Böyle bir edebiyat ve devlet adamına sahip olduğumuz ve onun ismini yaşatabildiğimiz için kendimizi çok şanslı hissediyorum. Atakent bölgesinde yapacağımız ticaret merkezi bünyesinde 700 kişilik bir tiyatro salonu olacak," dedi.
Prof. Dr. İsmail Çetişli, "Memduh Şevket Esendal, edebiyatımızın en önemli 5 hikayecisinden biridir"
Özel Trakya Koleji Edebiyat Bölümü Başkanı Sevinç Alemdar'ın yönetiminde gerçekleştirilen sempozyumda ilk olarak Pamukkale Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Çetişli söz aldı. Memduh Şevket Esendal'ın yaşam hikâyesini anlatan Çetişli, yazarın sanat yaşamıyla ilgili şu bilgileri verdi: "Memduh Şevket Esendal bu memleketin hikayecisidir. Edebiyatımızın en önemli 5 hikâyecisinden biridir. Bizim insanımızı bu kadar doğal ve sanat kaygısı gütmeden anlatabilen yazarların sayısı azdır. Hikâyelerinin konuları çeşitlilik göstermektedir. İlk dönem hikâyelerinde Bulgar zulmü yer almaktadır. Bu bakımda Ömer Seyfettin ile paraleldir. En önemsediği konulardan biri aile kurumudur. Aile bireylerinin kendi aralarındaki münasebetleri, nişan, düğün gibi olaylar, gelin ve kaynana ilişkileri, ideal erkek ve ideal kadın tipleri hikâyelerinde sıklıkla geçer. Aynı şekilde büyük aileden çekirdek aileye geçiş temasını da işlemiştir. Ayaşlı İle Kiracıları adlı romanında çekirdek aile dahi dağılmıştır. Bunların dışında bürokrasiye de eserlerinde geniş bir şekilde yer vermiştir. Bürokrasiyi ve bürokratların yaptıkları lüzumsuzlukları anlatarak hicvetmiştir. Onun eleştirdikleri bugün de devam etmektedir. Nemelazımcılar, halka tepeden bakanları eleştirmiş, memurluğun yozlaşmasına karşı bir duruş sergilemiştir. Bununla birlikte Memduh Şevket Esendal Türk hikâyesine yeni bir form kazandırmıştır. Esendal'a gelinceye kadar Maupassant tarzı hikâyeler yazılmıştır. Esendal da ilk 20 hikâyesini bu tarzda kaleme almıştır. Ancak Bakü'deki diplomatlık yıllarında Rusça'yı öğrenir ve Rus Edebiyatını tanır. Çehov tarzını benimser. Hikâyeleri birdenbire form değiştirmiştir. Türk Edebiyatında Çehov tarzında hikâyeler getiren ilk yazar Esendal'dır. Hikâyelerine genel olarak baktığımızda hepsi zevkle okunur. Hikâyelerinin mesajı gizlidir. Çok dikkatli okumadan anlamazsınız. Bir diğer önemli tarafı dildeki ustalığıdır. Eserlerini sohbet üslubuyla yazmıştır. Memduh Şevket Esendal hem önemli bir siyaset ve devlet adamıdır. Ancak hepsinden önemlisi son derece yumuşak, doğal ve zevkli hikâyeler yazan başarılı bir yazardır."
Doç. Dr. Şehnaz Aliş, "Esendal'ın mektupları onun hayatı ve eserlerine dair pek çok bilgi içeriyor"
Daha sonra Marmara Üniversite Öğretim Üyesi Doç. Dr. Şehnaz Aliş, Memduh Şevket Esendal'ın mektuplarını ele alan bir sunum yaptı. Aliş konuşmasında şu ifadeler yer verdi. "Memduh Şevket Esendal kızlarına, oğullarına ve arkadaşlarına pek çok mektup yazmıştır. Görevi dolayısıyla ailesinden uzak yaşamış ve pek çok mektup yazmıştır. Mektuplarında ailesiyle ilgili düşüncelerini, çevresinde gelişen olayları, ülkedeki gelişmeleri, edebiyat ve sanat alanındaki görüşlerini yazmıştır. Aile ve çocuk sevgisi, dilin önemi, çalışmanın önemi, sanat ve edebiyat alanındaki görüşlerine de geniş bir şekilde yer vermiştir. Hikâyelerindeki üslubu mektuplarında da görmek mümkündür. Kızına çok sevimli tekerlemelerle hitap eder. Resimler yapıp hikâyeler yazar. Tahran'dan yazdığı bir mektubunda bir meddah hikâyesi de yazmıştır. Çocuklarına aldığı hediyeleri de kendi yazdığı masallar ile birlikte gönderir. Onlara önce İngilizce, sonra da Fransızca öğrenmelerini tavsiye eder. Eğitim alanındaki görüşleri de mektuplarında önemli yer tutar. Yazar hayvanları da çok sever. Kendi evlerinde de hayvan bulunur. Siyasal ve sosyal olaylar mektuplarında geniş yer tutar. Edebiyat eserleri ve okuduğu kitaplardan bahseder. Çocuklarına kitap tavsiyelerinde bulunur. Kızının Shakspire okuduğunu öğrendiğinde sevinir. Rusya'daki tiyatrolardan bahseder. Yazarken zorlansa da, eserlerini beğenmese de hikâyeciliği sever. Ailesine yazdığı mektuplarda "Allah'a emanet olun", "Benim için dua edin" gibi ifadeler kullanan Esendal, batıl inançlara da karşıdır."
Konuşmaların tamamlanmasının ardından Sempozyumu Yöneten Edebiyat Öğretmeni Sevinç Alemdar, Memduh Şevket Esendal'ın Haşmet Gülkokan adlı hikâyesini okudu.
Memduh Şevket Esendal Hikâye Yarışmasının Ödülleri Verildi
Sempozyumun sona ermesinin ardından Memduh Şevket Esendal adına düzenlenen hikâye yarışmasında dereceye giren öğrencilere ödüller verildi. Tekirdağ ili genelindeki ortaöğretim kurumları arasında yapılan yarışma sonucunda dereceye giren öğrencilere ödül ve hediyeler verildi. Ayrıca yarışmaya katılan 31 öğrencinin isimleri tek tek okundu. Dereceye giren öğrencilerin ödüllerini Çorlu Belediye Başkanı Ünal Baysan, Belediye Başkan Yardımcısı Kemaleddin Avcı ve Özel Trakya Koleji Kurucusu Rasim Çalışkan Teslim etti.
Yarışmada Dereceye Giren Öğrenciler:
1. Naz Buse Yılmaz - Tekirdağ Anadolu Öğretmen Lisesi (Çorlulu)
2. Sevgi Mara - Muratlı Anadolu Lisesi
3. Özlem Tüfekçi - Mehmet Akif Ersoy Anadolu Lisesi
Teşvik Ödülleri:
Diğdem Demir - Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası Lisesi
Şeyma Nur Güngör - Muratlı Anadolu Lisesi
Nilay Yıldız - Saray Mustafa Elmas Arıca Anadolu Lisesi
Her Katılımcıya Bir Memduh Şevket Esendal Kitabı Verildi
Sempozyuma katılan tüm katılımcılara Memduh Şevket'in birer kitabı hediye edildi. Sempozyumdaki konuşmacılara çiçek takdim eden Baysan, onları makamına davet ederek samimi bir ortamda sohbet etti. Çorlu'daki kültür-sanat faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik yapılacak çalışmalar hakkında konuşuldu. Çorlu Belediyesi'nin tiyatro salonuna Memduh Şevket Esendal'ın adının verilmesinden dolayı belediye yönetimini tebrik eden akademisyenler, Çorlu'da düzenlenen sempozyuma katılmaktan dolayı mutluluk duyduklarını ifade ettiler.